วิธีเช็คชัตเตอร์เคานต์กล้องมือสอง (Canon, Sony, Nikon, Fujifilm)

ชัตเตอร์เคานต์คืออะไร

ชัตเตอร์เคานต์ (shutter count หรือ shutter actuations) คือจำนวนครั้งที่ม่านชัตเตอร์ของกล้องเปิด-ปิดตั้งแต่ออกจากโรงงาน พูดง่าย ๆ คือจำนวนรูปที่กล้องตัวนั้นถ่ายมาแล้ว มันเป็นตัวเลขที่ใกล้เคียง "เลขไมล์" ของรถที่สุดสำหรับกล้อง เพราะชัตเตอร์เป็นชิ้นส่วนกลไกที่สึกได้ และผู้ผลิตแต่ละรายจะระบุอายุที่ออกแบบไว้ (เช่น 100,000 / 200,000 / 400,000 ครั้ง แล้วแต่รุ่น)

ตัวเลขนี้บอกได้สองอย่าง อย่างแรกคือกล้องผ่านงานหนักแค่ไหน อย่างที่สองคือคำพูดของผู้ขายตรงกับความจริงไหม กล้องที่บอกว่า "แทบไม่ได้ใช้" แต่ชัตเตอร์ 80,000 ครั้ง ก็ควรตั้งคำถาม

ตัวเลขเท่าไหร่ถือว่าเยอะ

ไม่มีเส้นแบ่งตายตัว เพราะขึ้นกับรุ่นและอายุที่ออกแบบไว้ แต่วิธีคิดที่ใช้ได้ทั่วไปคือ

• ต่ำกว่า 10,000 — ใช้น้อยมาก มักเป็นกล้องของคนถ่ายเล่นหรือกล้องสำรอง
• 10,000–50,000 — ใช้งานปกติของคนถ่ายจริงจัง ยังเหลืออายุอีกยาว
• 50,000–150,000 — ผ่านงานมาพอสมควร มักเป็นกล้องของช่างภาพ ราคาควรสะท้อนตรงนี้
• มากกว่านั้น — ต้องรู้ว่ารุ่นนั้นออกแบบให้ทนกี่ครั้ง และคิดค่าเปลี่ยนชัตเตอร์เผื่อไว้

ข้อสำคัญ: ชัตเตอร์เคานต์ต่ำไม่ได้แปลว่ากล้องสภาพดีเสมอไป กล้องที่ตกหรือโดนน้ำอาจถ่ายมาแค่พันรูป ดังนั้นดูตัวเลขนี้คู่กับสภาพภายนอกและการทำงานจริงเสมอ

เช็คยังไง — ทีละแบรนด์

Nikon

ง่ายที่สุด กล้อง Nikon ทั้ง DSLR และ Z-series เก็บจำนวนชัตเตอร์ไว้ในไฟล์ภาพทุกรูป ถ่ายรูปหนึ่งรูปเป็น JPEG แล้วอ่านข้อมูล EXIF ด้วยเครื่องมืออ่าน EXIF บนมือถือหรือเว็บ จะเห็นช่อง "Shutter Count" ตรง ๆ ใช้เวลาไม่ถึงนาที ทำต่อหน้าผู้ขายได้เลย

Sony

Sony ไม่แสดงในเมนู แต่ไฟล์ JPEG จากกล้องเก็บตัวเลขไว้ในส่วน MakerNotes ของ EXIF เครื่องมืออ่าน EXIF ที่รองรับ Sony จะแสดงเป็น "Shutter Count" หรือ "Image Count" ถ่ายรูปใหม่หนึ่งรูปด้วยการ์ดของคุณเอง แล้วอัปโหลดตรวจ กล้อง Sony รุ่นใหม่บางรุ่นอาจแสดงเฉพาะเมื่อถ่ายเป็น JPEG ไม่ใช่ RAW

Canon

Canon ไม่ใส่ตัวเลขนี้ใน EXIF ของรุ่นส่วนใหญ่ ต้องเชื่อมกล้องกับคอมพิวเตอร์ผ่านสาย USB แล้วใช้โปรแกรมที่อ่านค่าจากกล้องโดยตรง (มีทั้งฟรีและเสียเงิน ค้นหาคำว่า EOS shutter count) กล้อง EOS R บางรุ่นเริ่มเก็บตัวเลขไว้ในไฟล์ภาพแล้ว ลองอ่าน EXIF ก่อน ถ้าไม่มีค่อยใช้โปรแกรม หรือถามเราได้ว่าตัวที่สนใจมีตัวเลขระบุไว้แล้วหรือยัง

Fujifilm

Fujifilm ไม่เปิดเผยตัวเลขนี้ในไฟล์ภาพแบบตรง ๆ และไม่มีในเมนู วิธีที่ใช้ได้คือดูเลขลำดับไฟล์ (เช่น DSCF3456) ซึ่งบอกจำนวนรูปโดยประมาณ ถ้าผู้ขายไม่เคยรีเซ็ตเลขไฟล์ และดูสภาพการสึกของปุ่มหมุนและยางกริปประกอบ

Panasonic, OM System, อื่น ๆ

หลายรุ่นมีเมนูซ่อนสำหรับดูข้อมูลการใช้งาน (service menu) วิธีเข้าต่างกันตามรุ่น ค้นหาชื่อรุ่นคู่กับคำว่า shutter count จะเจอขั้นตอน

สิ่งที่ต้องระวังตอนเช็ค

• ถ่ายรูปใหม่ต่อหน้า — อย่าใช้รูปที่ผู้ขายส่งมาให้ เพราะรูปนั้นอาจถ่ายจากกล้องตัวอื่น ใส่การ์ดของคุณ ถ่ายเอง อ่านเอง
• ชัตเตอร์อิเล็กทรอนิกส์ไม่นับ — มิเรอร์เลสหลายรุ่นถ่ายด้วยชัตเตอร์อิเล็กทรอนิกส์ได้ ซึ่งไม่ทำให้ตัวเลขขึ้น กล้องที่ใช้ถ่ายวิดีโอหนักก็เช่นกัน ตัวเลขต่ำจึงไม่ได้แปลว่าใช้น้อยเสมอไป
• ตัวเลขรีเซ็ตไม่ได้ (ปกติ) — ยกเว้นเคยเปลี่ยนชัตเตอร์หรือบอร์ดที่ศูนย์ ถ้าผู้ขายบอกว่าเปลี่ยนมา ขอใบเสร็จศูนย์ดู

ที่ร้านเราทำยังไง

ตัวที่เรารู้ตัวเลข จะเขียนไว้ในหน้าสินค้า (หลายตัวระบุไว้แล้ว) ตัวที่ไม่ได้เขียนแปลว่ายังไม่ได้เช็คหรือรุ่นนั้นเช็คไม่ได้ ถามมาได้ และเมื่อคุณมาที่ร้าน คุณเช็คเองต่อหน้าด้วยการ์ดของคุณได้เสมอ